Sayt yoki serverni uzilishlarsiz qanday ko‘chirish mumkin — qadamma-qadam qo‘llanma

Migratsiya paytidagi eng katta xavotir — sayt ishlamay qolishi va foydalanuvchilar xatolik xabarini ko‘rishi. 
Amalda esa to‘g‘ri tayyorgarlik bilan serverni ko‘chirish uzilishlarsiz yoki atigi bir necha daqiqalik to‘xtash bilan amalga oshiriladi. 
Keling, tayyorgarlikdan boshlab yakuniy o‘tkazishgacha bo‘lgan har bir qadamni ko‘rib chiqamiz.

Migratsiya vaqtida nima uchun uzilish yuzaga keladi

Uzilish server migratsiyasi tayyorgarliksiz amalga oshirilganda yuz beradi: ma’lumotlar sayt ishlab turgan paytda ko‘chiriladi, DNS migratsiya tugashidan oldin o‘zgartiriladi yoki loyiha yangi platformada yakuniy ishga tushirishdan oldin tekshirilmaydi. To‘g‘ri harakatlar ketma-ketligiga rioya qilinsa, bularning barchasining oldini olish mumkin.

1-qadam — Migratsiyani boshlashdan oldingi tayyorgarlik

Server migratsiyasini (server migration) boshlashdan oldin tayyorgarlik ko‘rish kerak. Bu qadam 30–60 daqiqa vaqt oladi, ammo yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolarni hal qilish uchun ketadigan soatlab vaqtni tejaydi.

• To‘liq bekap qiling. Sayt fayllari, ma’lumotlar bazalari va server konfiguratsiya fayllari. Migratsiya mukammal o‘tsa ham, bekap bo‘lishi shart.

• Joriy sozlamalarni qayd eting. PHP versiyalari, veb-server versiyalari, ma’lumotlar bazasi parametrlari, o‘rnatilgan kengaytmalar va bog‘liqliklar. Bu yangi serverda qayta tiklanishi kerak bo‘lgan sozlamalar ro‘yxatidir.

• DNS yozuvlarining TTL qiymatini kamaytiring. Agar TTL yuqori bo‘lsa — 86400 soniya va undan yuqori — migratsiyadan 24–48 soat oldin uni 300–600 soniyagacha kamaytiring. Bu yakuniy qadamda DNS o‘zgarishini tezlashtiradi: bir necha soat o‘rniga yangilanish 5–10 daqiqada tarqaladi.

• SERVERPLUS’da yangi serverni tayyorlang. Operatsion tizim, veb-server, kerakli PHP versiyasi va ma’lumotlar bazasini o‘rnating. Ma’lumotlarni ko‘chirish boshlanishidan oldin yangi server to‘liq tayyor bo‘lishi kerak.

2-qadam — Ma’lumotlarni yangi serverga ko‘chirish

Bu qadamda migratsiyaning o‘zi amalga oshiriladi, shu bilan birga eski server ishlashda davom etadi va foydalanuvchilar so‘rovlarini qabul qiladi. Bu uzilishlarsiz migratsiyaning asosiy tamoyili hisoblanadi: yangi server eski server ishlayotgan vaqtda parallel ravishda ma’lumotlar bilan to‘ldiriladi.

Migratsiya sayt fayllarini yangi serverga ko‘chirishni, ma’lumotlar bazasini eski serverdan eksport qilish va yangi serverga import qilishni, veb-server hamda ilovaning konfiguratsiya fayllarini ko‘chirishni, shuningdek kataloglarga kirish huquqlarini sozlashni o‘z ichiga oladi. Fayllarni ko‘chirish uchun standart vositalar — rsync yoki SFTP qo‘llaniladi. Ma’lumotlar bazalari uchun esa har bir MBBTning eksport va import qilish uchun mo‘ljallangan ichki utilitalaridan foydalaniladi.

Bu vaqt davomida eski server odatdagi rejimda ishlashda davom etadi — foydalanuvchilar hech qanday o‘zgarishni sezmaydi.

3-qadam — Yangi serverda sinovdan o‘tkazish

DNS ni o‘zgartirishdan oldin loyiha yangi platformada to‘g‘ri ishlayotganiga ishonch hosil qilish kerak. Buning uchun hosts faylidan foydalaniladi — kompyuteringizda vaqtincha yangi serverning IP manzili va domeningizni ko‘rsatasiz hamda saytni go‘yoki u allaqachon ko‘chirilgandek tekshirasiz. Bu vaqtda foydalanuvchilar eski server bilan ishlashda davom etadi.

Hosts fayli Windows’da C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts, Linux va macOS’da esa /etc/hosts manzilida joylashgan. Unga yangi serverning IP manzili va domeningiz ko‘rsatilgan qatorni qo‘shing, faylni saqlang — shundan so‘ng sayt faqat sizning kompyuteringizda yangi platformadan ochiladi.

Nimalarni tekshiramiz

• Saytning barcha sahifalari ochilishi — bosh sahifa, katalog, mahsulot kartochkalari, formalar.

• Avtorizatsiya, qayta aloqa shakllari va onlayn to‘lovlarning ishlashi.

• Ma’lumotlar bazasiga ulanish — ma’lumotlarning to‘g‘riligi va so‘rovlar tezligi.

• Korporativ tizimlar — 1C, CRM — agar ular ko‘chirilgan bo‘lsa, ularning ishlashi.

• SSL sertifikati — yangi serverda HTTPS ishlashi kerak.

• Yuklanish tezligi va serverning javob qaytarish tezligi.

• Loglarda jiddiy xatoliklarning mavjud emasligi.

Faqat sinov muvaffaqiyatli yakunlangandan keyingina yakuniy o‘tkazishga o‘tiladi.

4-qadam — Yakuniy sinxronizatsiya va DNS yozuvlarini almashtirish

DNS ni o‘zgartirishdan oldin yakuniy sinxronizatsiya amalga oshiriladi — sinov davomida eski serverda to‘plangan o‘zgarishlar ko‘chiriladi. Fayllar uchun qayta nusxalash ishga tushiriladi, ma’lumotlar bazasi uchun esa yangi dump eksport qilinib, yangi serverga import qilinadi.

Shundan so‘ng SERVERPLUS’da DNS yozuvlari yangi serverning IP manziliga o‘zgartiriladi. 1-qadamda TTL qiymati kamaytirilgani sababli yangilanish bir necha soat o‘rniga 5–10 daqiqada tarqaladi. Bu davrda ikkala server ham so‘rovlarni qabul qiladi — eski server asta-sekin trafikni qabul qilishni to‘xtatadi, yangi server esa uni o‘z zimmasiga oladi. Aynan shu tarzda bulutga migratsiya (cloud migration) vaqtida minimal yoki umuman uzilishsiz ishlash ta’minlanadi.

5-qadam — DNS yozuvlari almashtirilgandan keyingi tekshiruv

DNS o‘zgartirilgandan so‘ng loyiha ishlashini endi hosts fayli orqali emas, balki haqiqiy domen orqali tekshiring:

• Sayt yangi serverdan ochilmoqda — buni whatsmydns.net xizmati orqali tekshiring.

• SSL sertifikati to‘g‘ri ishlamoqda, brauzerda ogohlantirishlar yo‘q.

• Barcha formalar va tranzaksiyalar muvaffaqiyatli bajarilmoqda.

• Server loglari toza — jiddiy xatoliklar mavjud emas.

• Yuklanish tezligi me’yorida — Google PageSpeed yoki GTmetrix orqali tekshiring.

Eski serverni yana 24–48 soat davomida saqlab turing, zarurat tug‘ilganda tezkor ortga qaytish imkoniyati bo‘ladi. Shundan keyin uni o‘chirib qo‘yish mumkin.

Server migratsiyasini qachon amalga oshirgan ma’qul

Trafik eng kam bo‘ladigan vaqtni tanlang — tun yoki dam olish kunlari. O‘zbekistondagi aksariyat loyihalar uchun eng maqbul vaqt oralig‘i Toshkent vaqti bilan soat 2:00 dan 6:00 gacha hisoblanadi. DNS ni yakuniy o‘zgartirish va undan keyingi tekshiruvni aynan shu davrga rejalashtiring.

SERVERPLUS mutaxassislari yordamida migratsiya

Agar buni mustaqil amalga oshirishni istamasangiz yoki loyiha tavakkal qilish uchun juda muhim bo‘lsa, SERVERPLUS mutaxassislari infratuzilmani bulutga ko‘chirishni to‘liq amalga oshiradi. Biz barcha qadamlarni o‘z zimmamizga olamiz: joriy infratuzilmani tahlil qilish, yangi serverni tayyorlash, yakuniy ishga tushirish va loyiha ishlashini tekshirishgacha.

Migratsiya ma’lumotlarning saqlanishi va minimal uzilish kafolati bilan amalga oshiriladi. Ariza qoldiring — loyihangiz tafsilotlarini muhokama qilamiz va migratsiyaning optimal rejasini taklif qilamiz.