serverplus’da umumiy fayl tizimlari: tarmoq NFS-papkalari

Umumiy fayl tizimi (umumiy resurs, «share») — bu tarmoq diski bo‘lib, uni bir nechta server bir vaqtning o‘zida ulaydi va umumiy fayllar bilan ishlaydi. Hammasi bitta papkani ko‘radi: bir server yozgan narsa darhol boshqalarga ham ochiq.

Texnik jihatdan bo‘lim ortida OpenStack Manila turadi. serverplus’da umumiy resurslar NFS protokoli bo‘yicha ishlaydi — Linux’da tarmoq papkasini ulashning standart usuli.

Bu diskdan va S3 dan nimasi bilan farq qiladi

• Disk/tom (block storage). Bitta serverga lokal disk sifatida ulanadi. Umumiy resurs esa — ko‘p serverga birdan, umumiy papka kabi.
• S3 xotira (obyektli). API/havolalar orqali ishlaydi, bekaplar va fayl tarqatish uchun mos. Umumiy resurs oddiy papka (/mnt/...) sifatida ulanadi — ilovalar u bilan lokal fayllar kabi ishlaydi, API ostida qayta yozmasdan.
• Umumiy fayl tizimi. Bir nechta server birgalikda bitta fayllar to‘plamini o‘qishi va yozishi kerak bo‘lganda kerak: saytning umumiy yuklamalari, hujjatlar, mediateka, /home.

Bo‘lim yorliqlari

• Umumiy resurslar — share’larning o‘zi (yaratish, o‘lcham, kirish).
• Moʼmentli suratlar — orqaga qaytarish/tiklash uchun share holatining suratlari.
• Tarmoqlar — umumiy tarmoqlar (share networks): resurs mijozning qaysi tarmog‘iga bog‘langan.
• Guruhlar va Guruh moʼmentli suratlari — birgalikda boshqarish va suratlar uchun share’larni birlashtirish.
• Xavfsizlik xizmatlari — kirish uchun LDAP / Active Directory / Kerberos bilan integratsiya.
• Xabarlar — operatsiyalar bo‘yicha tizim bildirishnomalari (jumladan xatolar).

Umumiy resursni qanday yaratish

+ Umumiy resurs yaratish ni bosing va shaklni to‘ldiring:

• Joylashuv — mintaqa (uz-tas1 / RegionOne).
• Umumiy resurs nomi va Tavsif.
• Umumiy resurs protokoli — NFS.
• Hajm (GiB) — share hajmi; keyin uni oshirish mumkin.
• Umumiy resurs turi — default.
• Umumiy resurslar guruhi (ixtiyoriy) — share’larni guruhga birlashtirsangiz.
• Umumiy tarmoq — resursni qaysi tarmoqqa bog‘lash (quyiga qarang). Oldindan «Tarmoqlar» yorlig‘ida yaratiladi.

+ Umumiy resurs yaratish ni bosing. Share available holatiga o‘tganda, unda eksport yo‘li paydo bo‘ladi (IP:/yo‘l ko‘rinishidagi manzil), u ulash uchun ishlatiladi.

Umumiy tarmoq (share network)

Umumiy tarmoq share’ni bulutdagi shaxsiy tarmog‘ingizga bog‘laydi. Shu tufayli shu tarmoqdagi serverlar resursni ko‘radi va uni ulay oladi, begonalar esa — yo‘q. Tarmoqlar yorlig‘ida yaratiladi → + Umumiy tarmoq yaratish («Tarmoq» bo‘limidagi tarmog‘ingiz va quyi tarmog‘ingiz asosida).

Kirish mantig‘i. Resurs «ochiq internetda» emas, sizning tarmog‘ingiz ichida yashaydi. Shuning uchun uni shu bulut tarmog‘idagi serverlar ulaydi — bu birinchi izolyatsiya darajasi.

Kirish huquqlari

Server share’ni ulashi uchun unga kirish qoidasi kerak. NFS uchun kirish serverning IP-manzili (yoki quyi tarmog‘i) bo‘yicha beriladi: share’ni muayyan manzilga o‘qish-yozish (rw) yoki faqat o‘qish (ro) uchun ochasiz. Qoidalar yaratilgan resurs kartochkasida sozlanadi.

Serverga qanday ulash (Linux)

Kirish berilgan serverda NFS-mijozni o‘rnating va eksport yo‘lini ulang:

# Ubuntu / Debian sudo apt update && sudo apt install -y nfs-common # ulash nuqtasini yaratish va share’ni ulash sudo mkdir -p /mnt/share sudo mount -t nfs 10.0.0.50:/shares/myshare /mnt/share # tekshirish df -h /mnt/share

Share qayta yuklashdan keyin avtomatik ulanishi uchun /etc/fstab ga qator qo‘shing:

10.0.0.50:/shares/myshare  /mnt/share  nfs  defaults,_netdev  0  0

Eksport yo‘li — paneldan. 10.0.0.50:/shares/myshare manzili bu yerda misol uchun. Haqiqiy yo‘lni umumiy resurs kartochkasidan, u yaratilgandan keyin oling.

Moʼmentli suratlar

Surat (snapshot) share holatini muayyan vaqtga qayd etadi. Suratdan ma’lumotlarni tiklash yoki yangi share yaratish mumkin. Xavfli o‘zgarishlardan oldin surat olish qulay. Guruh suratlari xuddi shuni share’lar guruhi uchun birdan — muvofiq ravishda qiladi.

Odatiy stsenariylar

• Umumiy fayllarli veb-ferma. Balanslagich ortidagi bir nechta veb-server yuklamalar/media uchun bitta share’dan foydalanadi — bitta serverga yuklangan fayl hammasida ko‘rinadi.
• Umumiy hujjatlar xotirasi. Bir nechta serverga ochiq, jamoa yoki ilovalar uchun yagona papka.
• Umumiy /home yoki konfiguratsiyalar. Serverlar guruhida bir xil ma’lumotlar, qo‘lda sinxronlashsiz.
• Ma’lumotlarni qayta ishlash. Bir nechta ishchi umumiy kirish fayllari to‘plamini o‘qiydi va natijalarni umumiy papkaga yozadi.

Ko‘p beriladigan savollar

Umumiy resurs har bir serverga fayllarni shunchaki nusxalashdan nimasi bilan yaxshiroq?

Nusxalar rassinxron bo‘ladi: bitta serverda faylni yangiladingiz — boshqalarida eski versiya qoladi. Umumiy share — hamma uchun yagona ma’lumot manbai, qo‘lda sinxronlashsiz.

Bitta share’ni nechta server ulay oladi?

Bir nechta bir vaqtda — mohiyati ham shunda. Ularning hammasi bitta papkaga o‘qiydi va yozadi; NFS birgalikdagi kirishni ta’minlaydi.

Bu «Disklar va tomlar» bo‘limidagi disk bilan bir xilmi?

Yo‘q. Oddiy disk (tom) — bitta server uchun blokli qurilma. Umumiy resurs — ko‘p server uchun birdan tarmoq fayl tizimi.

Share hajmini oshirish mumkinmi?

Ha, umumiy resurs hajmini keyin oshirish mumkin — ma’lumotlar saqlanib qoladi.

Nega server share’ni ulamayapti?

Tekshiring: server resurs bilan bir xil umumiy tarmoqda ekanini; uning IP’si uchun kirish qoidasi borligini; nfs-common paketi o‘rnatilganini; eksport yo‘li to‘g‘ri ko‘rsatilganini (resurs kartochkasidan).