serverplus’da orkestratsiya: kod sifatida infratuzilma (Heat)

Orkestratsiya — bu butun infratuzilmani matn bilan (shablonda) tavsiflab, uni bitta tugma bilan yoyish usuli. Serverni, keyin tarmoqni, diskni, IP va qoidalarni alohida qo‘lda yaratish o‘rniga, siz butun to‘plamni bitta faylda tavsiflaysiz — bulut esa barcha resurslarni to‘g‘ri tartibda o‘zi ko‘taradi.

Texnik jihatdan bo‘lim ortida OpenStack Heat — «kod sifatida infratuzilma» (IaC) dvigateli turadi. Bunday yoyilgan resurslar to‘plami stek deyiladi.

Bo‘lim uch yorliqqa bo‘lingan: Steklar, Resurs turlari va Shablon versiyalari.

Nima uchun kerak

• Takrorlanuvchanlik. Bitta shablon bir xil infratuzilmani xohlagancha marta yoyadi — dev, staging, prod bir xil chiqadi.
• Tezlik. O‘nlab resurslardan iborat to‘plam har birini bosib emas, bitta ishga tushirishda ko‘tariladi.
• Tartib va bog‘lanishlar. Heat bog‘liqliklarni o‘zi tushunadi: avval tarmoq va quyi tarmoq, keyin shu tarmoqdagi server, keyin serverga IP.
• Boshqariluvchanlik. Butun resurslar guruhini yaxlit (stek sifatida) yangilash yoki o‘chirish mumkin.
• Versiyalash. Shablon — bu matn: uni git’da saqlash, ko‘rib chiqish va orqaga qaytarish qulay.

«Steklar» yorlig‘i

Stek (stack) — bu shablonning yoyilgan nusxasi: tavsifdan yaratilgan muayyan resurslar to‘plami. Bu yerda steklarni yaratasiz, ularning holatini kuzatasiz va o‘chirasiz. Steklar bo‘lmaganda yorliq bo‘sh bo‘lib, Stek yaratish tugmasi turadi.

Stekni qanday yaratish

Stek yaratish ni bosing va shaklni to‘ldiring:

• Joylashuv — mintaqa (uz-tas1 / RegionOne).
• Stack Name — stek nomi, masalan web-prod.
• Creation Timeout (minutes) — yoyishni bekor qilishgacha qancha kutish (sukut bo‘yicha 60).
• Rollback On Failure — yoqilsa, xatolikda Heat yaratilgan resurslarni orqaga qaytaradi va «yarim yig‘ilgan» stek qoldirmaydi.
• Template Source — shablonni qayerdan olish: File (fayl yuklash), Direct Input (matn kiritish) yoki URL (havola bo‘yicha).
• Environment Source (ixtiyoriy) — parametrlarni qayta belgilaydigan muhit fayli, xuddi shu usulda: File / Direct Input / URL.

To‘ldirgach + Stek yaratish ni bosing — Heat resurslarni yoya boshlaydi.

Shablon (HOT): nimadan iborat

Heat shabloni (HOT formati, odatda YAML) nimani va qanday parametrlar bilan yaratishni tavsiflaydi. Asosiy bo‘limlar:

• heat_template_version — shablon formatining versiyasi («Shablon versiyalari» yorlig‘iga qarang).
• description — shablon nima uchun ekanining tavsifi.
• parameters — ishga tushirishda beriladigan kirish parametrlari (masalan server o‘lchami, tarmoq nomi).
• resources — resurslarning o‘zi: serverlar, tarmoqlar, disklar, IP va h.k.
• outputs — yoyishdan keyin nima qaytarish (masalan serverning ommaviy IP’si).

Minimal misol — o‘lcham parametrli bitta server:

heat_template_version: 2021-04-16 description: Bitta bulutli server parameters:  flavor:    type: string    default: s1-1 resources:  web_server:    type: OS::Nova::Server    properties:      name: web-1      flavor: { get_param: flavor }      image: Ubuntu 24.04 outputs:  server_name:    value: { get_attr: [web_server, name] }

«Resurs turlari» yorlig‘i

Bu shablonda ishlatish mumkin bo‘lgan barcha resurslar katalogi. Har bir tur — infratuzilmaning «g‘ishti». Ikki guruh nomlari qo‘llab-quvvatlanadi:

• OS::… — OpenStack’ning «tug‘ma» resurslari: OS::Nova::Server (server), OS::Neutron::Net (tarmoq), OS::Neutron::Subnet (quyi tarmoq), OS::Cinder::Volume (disk), OS::Neutron::FloatingIP va boshqalar.
• AWS::… — AWS CloudFormation bilan mos turlar (AWS::EC2::Instance, AWS::AutoScaling::AutoScalingGroup va h.k.), tanish shablonlarni ko‘chirish uchun.

Resurs turi bo‘yicha u qanday xususiyatlar qabul qilishini ko‘rish mumkin — bu shablon yozishda yordam beradi.

«Shablon versiyalari» yorlig‘i

Qo‘llab-quvvatlanadigan shablon format versiyalari ro‘yxati. Shabloningizdagi heat_template_version qatori shu ro‘yxatdan bo‘lishi kerak. Turlar:

• hot — Heat’ning zamonaviy formati (heat_template_version.2013-05-23 … 2021-04-16), OpenStack relizlari bo‘yicha tushunarli taxalluslar bilan: newton, ocata, pike, queens, rocky, wallaby.
• cfn — AWS CloudFormation bilan mos format (AWSTemplateFormatVersion.2010-09-09, HeatTemplateFormatVersion.2012-12-12).

Maslahat. Yangiroq versiyani oling (masalan 2021-04-16) — unda ko‘proq funksiya va resurs mavjud. Eski versiyalar asosan eski shablonlar bilan moslik uchun kerak.

Odatiy stsenariylar

• Tayyor «kalit topshirish» muhiti. Tarmoq + server + disk + IP + qoidalarni ko‘taradigan shablon — yangi loyiha yoki mijoz uchun bitta stek bilan.
• Bir xil muhitlar. Bitta shablondan turli parametrlar bilan Dev / staging / prod — «har xil sozlangan» tafovutlarsiz.
• Avtomasshtablash. Yuklamaga qarab o‘sadigan va kichrayadigan serverlar guruhi (AutoScalingGroup).
• Infratuzilmani yangilash. Shablonni o‘zgartirdingiz → stekni yangiladingiz; Heat faqat o‘zgargan narsani qayta yaratadi.

Orkestratsiya, Kubernetes va qo‘lda yaratish — farqi nimada

• Qo‘lda yaratish panelda — bir-ikki server uchun qulay, lekin takrorlanmaydi va bosqichni unutish oson.
• Orkestratsiya (Heat) bulut infratuzilmasini boshqaradi: serverlar, tarmoqlar, disklar, IP’ni yagona stek sifatida.
• Kubernetes klaster ichidagi konteynerlarni boshqaradi. Bu turli darajalar: Heat klaster/serverlarni yoya oladi, Kubernetes esa ularda konteynerdagi ilovalarni.

Ko‘p beriladigan savollar

Orkestratsiyadan foydalanish uchun dasturlashni bilish kerakmi?

Dasturlash — yo‘q, lekin HOT shablon formatini (YAML) o‘zlashtirish va kerakli resurs turlarini bilish kerak. Bu ishlab chiqishdan ko‘ra «namuna bo‘yicha tavsiflash»ga yaqin. Kichik tayyor shablondan boshlab, uni takomillashtirgan eng oson.

Stek oddiy so‘z bilan nima?

Stek — bitta shablondan yaratilgan va yaxlit boshqariladigan resurslar «paketi». Stekni o‘chirsangiz — unga kiruvchi barcha resurslar o‘chadi; yangilasangiz — muvofiq ravishda yangilanadi.

Template Source File / Direct Input / URL nimasi bilan farq qiladi?

Bu shunchaki bitta shablonni uzatish usuli: File — kompyuterdan fayl yuklash, Direct Input — matnni to‘g‘ridan-to‘g‘ri maydonga joylash, URL — uni yuklab olish havolasini ko‘rsatish.

Rollback On Failure nima uchun kerak?

Yoyishning o‘rtasida xatolik bo‘lganda yarim yaratilgan resurslardan «axlat» qolmasligi uchun. Orqaga qaytarish yoqilganda Heat yaratib ulgurgan hamma narsani o‘chiradi va toza holatga qaytaradi.

Environment (muhit) nima?

Shablonning parametrlari va sozlamalarini muayyan ishga tushirish uchun qayta belgilaydigan alohida fayl — bitta shablon turli qiymatlar bilan turli muhitlar uchun ishlatilganda qulay.